tỉ khối

tỉ khối

Tỉ khối của nước lớn hơn tỉ khối của dầu.

Định nghĩa
  1. Danh từ:
    • Tỉ số giữa khối lượng riêng của một chất với khối lượng riêng của một chất khác được chọn làm chuẩn (thường là nước hoặc không khí): "tỉ khối" là một đại lượng vật lý không thứ nguyên, dùng để so sánh mức độ nặng nhẹ của chất này so với chất chuẩn.
    • Khối lượng riêng tương đối: "tỉ khối" cũng được hiểu là giá trị so sánh khối lượng của một thể tích chất khí hoặc chất lỏng với cùng thể tích của chất chuẩn ở cùng điều kiện nhiệt độ, áp suất.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ:
    • Tỉ khối của khí oxi so với không khí là khoảng 1,1. (Oxi nặng hơn không khí một chút, với tỉ số khối lượng riêng là 1,1.)
    • Để tính tỉ khối của chất lỏng, người ta thường so sánh với nước ở 4°C. (Nước ở nhiệt độ này có khối lượng riêng 1 g/cm³, làm chuẩn cho phép đo.)
    • Tỉ khối của vàng so với nước là 19,3, cho thấy vàng rất nặng. (Vàng có khối lượng riêng gấp 19,3 lần nước.)
Các cách sử dụng nâng cao
  • "tỉ khối hơi": tỉ khối của một chất khí so với không khí hoặc so với khí hydro.
    • Tỉ khối hơi của khí cacbonic so với không khí là 1,52. (Khí CO₂ nặng hơn không khí, nên thường tích tụ ở dưới thấp.)
  • "tỉ khối dung dịch": tỉ khối của dung dịch so với nước, dùng để xác định nồng độ.
    • Tỉ khối dung dịch axit sunfuric đặc là 1,84. (Dung dịch này nặng gần gấp đôi nước.)
Biến thể và từ gần giống
  • Khối lượng riêng (danh từ): khối lượng của một đơn vị thể tích chất (thường có đơn vị g/cm³ hoặc kg/m³) — khác với "tỉ khối" vì có thứ nguyên.
    • Khối lượng riêng của nước là 1 g/cm³. (Đây là giá trị tuyệt đối, không phải tỉ số.)
  • Trọng lượng riêng (danh từ): trọng lượng của một đơn vị thể tích chất — thường nhầm lẫn với "tỉ khối" nhưng thực chất là đại lượng có thứ nguyên lực.
  • Tỉ trọng (danh từ): từ đồng nghĩa với "tỉ khối" trong nhiều ngữ cảnh, đặc biệt trong công nghiệp và đời sống.
    • Tỉ trọng của dầu ăn là 0,92. (Dầu ăn nhẹ hơn nước.)
Từ đồng nghĩa
  • Tỉ trọng: tỉ số giữa khối lượng riêng của một chất với chất chuẩn (thường dùng trong hóa học và vật lý ứng dụng).
  • Khối lượng riêng tương đối: cách gọi chính xác hơn của "tỉ khối" trong các văn bản khoa học.
Thành ngữ liên quan
  • Tỉ khối không thứ nguyên: nhấn mạnh tính chất của "tỉ khối" là một số thuần túy, không có đơn vị đo.
    • Tỉ khối không thứ nguyên giúp dễ dàng so sánh các chất khác nhau. (Giá trị này không phụ thuộc vào hệ đơn vị.)